NOVA geschiedenis

1931-1949

Logo Nederlandsche Smalfilm Liga

1949-1963

Logo NOVA van 1949 tot 1963

1964-1980

NOVA logo 1964-1980

1980-nu

NOVA logo vanaf 1980

Arie de Jong heeft veel informatie verzameld, die in zijn archiefwebsite te vinden is.

Deze vereniging was de voorganger van de NOVA.

  • 1931

  • 1932

  • 1933

  • 1934

  • 1935

  • 1936: 5 jaar NS

  • 1937

  • 1938

  • 1939

  • 1940

  • 1941

  • 1942

  • 1943

  • 1945

  • 1947

  • 1948

  • 1949

  • Terugblik

logo-nsl031Op 19 december 1931 werd de Nederlandsche SmalfilmLiga opgericht in hotel Americain in Amsterdam. Het heuglijke nieuws werd o.a. bekend gemaakt in het Eindhovensch Dagblad van 23 december 1931.Eindhovensch Dagblad pag 2 MMRHCE01 000056775 pdf

De initiatiefnemers waren Mannus Franken, Leo Krijn en Dick Boer. De laatste is bij velen bekend vanwege zijn boeken over amateurfilmen.

Het eerste bestuur bestond uit:

Leo R. Krijn, voorzitter
Leo Blok, tweede voorzitter
Dick Knegt, secretaris
Dick Boer, tweede secretaris
Mannus Franken, penningmeester
J.C. Mol, commissaris
F Eulderink, commissaris


De eerste filmothecaris was J.C. Mol. Hij hield zich ook bezig met professionele, met name wetenschappelijke, films. Hij was ook directeur van Focus, een tijdschrift over fotografie en was eigenaar van Multifilm.

(bron: Overzicht NOVA bestuur van Arie de Jong)

In eerste instantie werd het penningmeesterschap waargenomen door de secretarissen, maar al naar enkele maanden werd Mannus Franken penningmeester, hoewel het financieel verslag van 1932 is geschreven door Dick Knegt als waarnemend penningmeester.

Mannus Franken was een bekend filmer. Er is zelfs een straat in Almere naar hem genoemd. Hij richtte ook het Filmtheater De Uitkijk op, waar hij directeur van was. Het theater bestaat nog steeds. Hij was enkele jaren voor de oprichting van de NSL betrokken bij de Nederlandsche Filmliga, die zich richtte op de professionele onafhankelijke filmmaker. Hij had daarom een enorm internationaal netwerk.

Een overzicht van alle besturen van de NOVA is te vinden op de archiefwebsite van Arie de Jong.

De originele statuten liggen opgeslagen in het Stadsarchief Rotterdam.

De statuten zijn opgenomen in archief 795, map 1. In hetzelfde archief liggen ook originele brieven van Mannus Franken en Dick Laan. Onderstaand document is met toestemming van het Stadsarchief gepubliceerd.


Read more

De kersverse Nederlandsche SmalfilmLiga had ambitie. Meteen in het eerste jaar van haar bestaan werd het 2e Concours International du Meilleur Film d´ Amateur in Amsterdam georganiseerd. Later werd dit het Unica festival.

Later bleek dat dit een financieel debacle werd, waarvoor de NSL nog lang heeft moeten bloeden.

Er werden 24 films uit 9 landen ingezonden en door een internationale jury beoordeeld.De eerste prijs in de categorie documentaire was voor A. Carré en S.M. Scheffer, beiden lid van de afdeeling Rotterdam, dat later de Rotterdamse Smalfilm Liga werd.

(Bron: De RVSL van Louis Smits)

Bekijk hier alle Unicafestivals vanaf 1931.

Het eerste jaarverslag van de NS is te lezen op de archiefwebsite. Meteen in het eerste jaar waren er al ruim 200 leden en het aantal groeide snel.

Op 10 juli 1932 verscheen het eerste nummer van Het Veerwerk. Dankzij dit mededelingenblad is er veel informatie over de geschiedenis van de NOVA terug te vinden. De naam was afgeleid van het aandrijfmechanisme van de toenmalige mechanische filmcamera´s. Op 15 oktober 1932 is Het Veerwerk het officiële orgaan van de NS geworden, dat naar alle leden werd gestuurd.

Op de archiefwebsite zijn nog veel meer artikelen te lezen.

De oudste club van de NOVA, die nog bestaat is Videogroep Utrecht. De club werd in 1931 opgericht.

De Haagse Amateurfilmclub werd opgericht op 20 januari 1932, maar werd pas later lid van de NOVA.

Op 12 oktober 1932 werd de Rotterdamse SmalfilmLiga opgericht en een dag later de Haarlemse SmalfilmLiga.

 

Het eerste evenement was de Nationale Kinowedstrijd, die werd gewonnen door de Rotterdamse leden Carré en Scheffer met hun documentaire De straat.

De eerste afdeeling was Eindhoven, gevolgd door Hilversum. Enschede was de volgende, waar bestuurslid Eulderink lid was.

Amsterdam was nummer 4 en na enkele maanden volgden Haarlem en Rotterdam. Dick Boer was lid van Haarlem. Tegen het eind van het jaar werd Utrecht de zevende Afdeeling.

Lees hieronder een verslag van het Concours.


 

In 1932 werd Het Veerwerk voor het eerst uitgegeven. Het werd uitgegeven door de uitgeverij van J.C. Mol. NOVA-bestuurslid Dick Boer werkte bij uitgever Focus in Haarlem. Het blad kostte f 2 per jaar voor NOVA-leden. De bestuursleden van het eerste uur en bekende filmers als Dick Laan leverden bijdragen aan het blad.


Read more

Dit jaar kenmerkt zich door groei. Zeven nieuwe afdeelingen werden lid en het aantal leden groeide tot zo'n 400. In Den Haag sloot de Haagse SmalfilmLiga zich aan. Deze filmclub werd eind jaren 80 opgeheven.

Er werden veel internationale contacten gelegd, maar er ontstonden ook wat conflicten binnen het bestuur, wat tot een wijziging in de bestuurssamenstelling leidde. De heer Knegt trad af als secretaris vanwege drukke werkzaamheden en werd opgevolgd door Jan Polak. Op 1 mei 1933 werd de heer Eulderink tot penningmeester benoemd. Kennelijk bemoeide Dick Knegt zich ook nog veel met financiële zaken, want hij wordt in het jaarverslag nog genoemd als voorganger van de heer Eulderink. Mannus Franken werd genoemd als algemeen commissaris.

Jan Polak lag al snel overhoop met de andere bestuursleden en trad weer af. Zijn functie werd tijdelijk waargenomen door voorzitter Leo Krijn totdat de heer A. F. E. Jansen uit Rotterdam secretaris werd.

Het filmarchief droeg de heer Mol over aan de heer Blok, die ook tweede voorzitter was.

 


Read more

Met het aantreden van de heer Jansen werd de jonge vereniging goed op poten gezet. Na enkele jaren van onstuimige groei werd het tijd voor professionalisering. De heer Polak kreeg nog een sneer in het jaarverslag, want kennelijk had hij de boel verwaarloosd.

Eind 1934 worden nieuwe statuten vastgesteld en koninklijke goedkeuring aangevraagd.

Het uitlenen van films blijkt problematisch. Aangezien film duur was en het maken van kopieën zeker zo duur, had de maker alleen een origineel, dat hij om begrijpelijke redenen niet graag uitleende. Er werd wel een administratie bijgehouden van de films, maar de originelen bleven bij de makers.

Er is helaas niets bewaard gebleven van deze films, want ze gingen in de oorlog allemaal verloren.

 


Read more

De Nederlandsche SmalfilmLiga viert haar 5 jarig bestaan. Lees alles over dit feest op het archiefwebsite.


Read more

Op het derde Internationale Congres werd besloten de Unica op te richten. Het was nog geen federatie in officiële zin, want hier zaten juridische problemen aan.

Het eerste congres werd in 1935 gehouden. De landen die deelnamen aan het concours international vaardigden vertegenwoordigers af. Op het congres werden organisatorische zaken besproken.


Read more

De NSL schonk een wisselprijs aan Unica voor de beste film van het festival. De prijs werd echter niet door een Nederlandse filmer gewonnen.

De Unica zorgde ook voor ophef. De heren Klijn, Mol en Blok wilden aftreden, omdat de organisatie van het Unica festival in Wenen was overgenomen door de Duitsers na de bezetting van Oostenrijk. Zij wilden daarom niet deelnemen aan het festival, maar de andere bestuursleden waren het daar niet mee eens.

In het jaarverslag 1938 op de archiefwebsite is nog meer te lezen.

 

 


Read more

De oologsdreiging ging ook aan de NSL niet voorbij. Een aantal leden werden gemobiliseerd en buiten filmen werd aan banden gelegd.


Read more

 Blijkbaar tot ieders verrassing breekt in mei 1940 de oorlog uit. Toen de bezetting eenmaal een feit was probeerde men zo goed en zo kwaad als het ging de vereniging draaiende te houden. Er trad op 26 juli 1940 een foto- en filmverbod in werking, dus werden de films binnen gemaakt. Internationale contacten waren nauwelijks mogelijk.

In Het Veerwerk probeerde men zoveel mogelijk van de nood een deugd te maken, maar dat was een naïeve gedachte.

In 1980 werd ook al met graagte teruggeblikt op het verleden. Hieronder een fragment uit het Veerwerk van 1940, dat in 1980 nog eens werd gepubliceerd.

terugspoelen1940-4 verduistering


Read more

 Filmmateriaal en apparatuur werden schaarser en er was een foto- en filmverbod. Een aantal leden moest door de omstandigheden gedwongen afhaken, maar er kwamen ook nieuwe leden bij, waardoor het ledental toch nog 15 % steeg.

Vier bestuursleden legden hun functie neer. Om vooral het secretariële werk voort te zetten werd een betaalde administratieve kracht ingezet. Tijdens de jaarvergadering van 1942 waren er 9 kandidaten voor een bestuursfunctie.

Het 10 jarig bestaan werd niet gevierd. De heer Knegt stichtte met enkele anderen een Filmarchieffonds, waardoor het mogelijk werd films te kopiëren en in een eigen archief te bewaren.


Read more

Na de jaarvergadering van 1942 werd het stil rond de NSL. In het verslag wordt melding gemaakt van ingrijpen door de NSB, waarbij de bezittingen van de vereniging werden geconfiskeerd.

In september 1942 werd in Het Veerwerk bekend gemaakt dat het bestuur was afgezet.


Read more

De vrijheid van de amateurfilmer werd fors ingeperkt. Het werd verboden om onderwerpen te filmen, die met verkeer te maken hadden. Een fietser op een dijk, een auto in een straat, het was allemaal verboden. Degenen die toch nog wilden filmen deden dat dan ook vooral binnenshuis.

Een filmvertoning werd een Kafkaïaanse nachtmerrie. Films moesten vooraf worden gemeld door een volledig ingevuld formulier en de film moest gekeurd worden. Er moest een bord op de deur waarop stond dat het verboden was voor joden.

Het Veerwerk werd door de Duitsers opgeheven omdat het niet meewerkte aan het Duitse filmnieuws. Na de bevrijding pakte men de draad weer op.


Read more

De oorlog heeft ook onder leden van de NSL slachtoffers gemaakt. Oud-voorzitter Leo Krijn was van Joodse komaf en werd door de Nazi's vermoord. Ook verschillende andere filmers hebben de oorlog niet overleefd en stierven in concentratiekampen of door gevechten. Dick Boer werd gearresteerd, maar na enkele dagen verhoren weer vrijgelaten vanwege gebrek aan bewijs.

Na de bevrijding werd de draad weer opgepakt. In hotel Americain, waar de NSL werd opgericht, werd op 6 oktober 1945 een vergadering belegd.

Het aantal leden was van 400 gedaald naar 360. Een voorlopig bestuur probeerde de organisatie weer op poten te krijgen.


Read more

Na de bevrijding deed het bestuur van de NSL verwoede pogingen de draad van voor de oorlog weer op te pakken, maar dat bleek heel moeilijk. Velen hadden andere dingen aan hun hoofd. Ze hadden familieleden verloren, er was geen geld meer en filmmateriaal was nauwelijks verkrijgbaar.

De NSB-ers H.J. van Oostveen (voorzitter), W.J.J.Noordijk (secretaris) en K. Taede van der Plaats (penningmeester) hadden in 1942 het bestuur overgenomen. Ook Kleinstra en J.B.Broekhuis (Hoofd van de dienst pers en propaganda) werden genoemd. De organisatie was een puinhoop geworden, de bezittingen van de vereniging waren door de bezetter in beslag genomen en het geld was grotendeels verdwenen.

Er ontstond ook discusie over hoe het verder moest. Mag er maar één afdeling van de NSL per stad zijn? Mogen individuele leden zich aansluiten? Voor de oorlog was de NSL een centraal bestuurde vereniging met afdelingen, maar het idee ontstond een koepelorganisatie te vormen en de clubs zelfstandigheid te geven. In de beginjaren werd vooral van het landelijke bestuur initiatief verwacht, maar de organisatie werd te groot en de bestuurders stonden ver van de leden af. Het kwam er op neer dat van een goed functionerende NSL geen sprake meer was ondanks verwoede pogingen van het bestuur het schip vlot te trekken.

De nieuwe spelling werd ingevoerd, waardoor Nederlandsche Nederlandse werd.


Read more

Eindelijk weer vooruitgang. De leden brachten ruim f 300 bij elkaar voor het opzetten van een filmotheek. Hiermee konden kopieën worden gemaakt van films van leden. Het was dus niet meer nodig dat leden hun origineel uit handen gaven voor projectie. Met een extra inzameling en een donatie kwam het startkapitaal voor het fonds op f 667,75.


Read more

Op 12 februari 1949 werd het besluit genomen de NSL te ontbinden.


Read more

De eerste voorzitter van de NSL, Leo Krijn, blikt terug op 17 jaar NSL.


Read more

© 2021 NOVA. Alle rechten voorbehouden. KVK: 40477773 - RABO Bank: NL36 RABO 0353 8218 45

Login

Let op. NOVA-leden kunnen hier inloggen!

Hulp nodig bij inloggen?